تبلیغات
پایگاه ستاره شناسی و فضا آسمان اصفهان - خیرگی
تازه ترین خبرها و مقالات آسمان و فضا...
تاریخ : دوشنبه 1 خرداد 1391
نویسنده : سهند نوائی

خیرگی یا چشم زدگی زمانی رخ می دهد که اشعه مستقیم نور لامپ با شدت زیاد در محور دید رانندگان و عابرین قرار گیرد. بطور مثال حتماً در کودکی حس کنجکاویتان باعث شده تا به خورشید خیره شوید. لطفاً دوباره امتحان نکنید...

خیرگی:
خیرگی یا چشم زدگی زمانی رخ می دهد که اشعه مستقیم نور لامپ با شدت زیاد در محور دید رانندگان و عابرین قرار گیرد. بطور مثال حتماً در کودکی حس کنجکاویتان باعث شده تا به خورشید خیره شوید. لطفاً دوباره امتحان نکنید. فقط بخاطر بیاورید پس از آن چه اتفاقی برای تصویر چشمتان افتاده. ضمن آسیب دیدن چشم وسط تصویری که شما از محیطتان دریافت کرده اید لکه ای سبز رنگ هویدا می شود یا نور چراغ مطالعه ای که با شدت زیاد از فاصله کم مستقیم بصورت متهم می تابانند. همه اینها مثالهای ساده ای است که اگر کمی به اطرافمان دقیق شویم نمونه های بیشتری را می توانیم پیدا کنیم.
خیرگی از مسائلی است که در طراحی روشنایی به خصوص روشنایی معابر باید از وقوع آن جلوگیری کرد. در خیرگی به جهت اینکه پس زمینه عابر بسیارپر نور است سبب کم شدن دید یا ناپدید شدن عابر از دید راننده شده خطرتصادفات را بالا می برد. به تصاویر توجه کنید. اما برای کنترل و از بین بردن آن چه باید کرد؟بد نیست رفته رفته به حقوقمان در زمینه آلودگی نوری نیز آشنا شویم و ببینیم آیا قانونی در کشورمان در مورد آلودگی نوری وجود دارد یا نه؟

خیرگی به قدری مهم است که مرکز تحقیات نیرو (متن) و شورای عالی معماری و شهرسازی استاندارد و قوانینی برای نصب تیرهای چراغ برق در نظر گرفته اند.

به گوشه ایی از آن توجه فرمایئد:

به جهت وجود دید کافی به منظور رویت اشیایی که بر روی سطح مسیر قرار دارند و برای رانندگانی که با سرعت مطمئنه و مجاز در خیابانها تردد می کنند سیستم روشنایی باید به نحوی طراحی شود که تمایز لازم برای دیدن اشیائ روی سطح زمین ایجاد گردد. در حقیقت وظیفه سیستم روشنایی علاوه بر تامین نور کافی در قسمتهای مختلف راه حداکثر نمودن تطابق میان اشیاء و زمینه آنها (سطح زمین) است.

 

راهكار

1.با افزایش ارتفاع نصب پایه نور زیاد را از محور دید رانندگان و عابرین خارج نمود.

2.با استفاده از چراغهایی که شدت نور حداکثر آن ها در زوایای بزرگ نسبت به محور عمود چراغ که معمولاًدر محور دید رانندگان اتفاق نمی افتد خیرگی را کاهش داد.

اما اجازه بدهید رفته رفته وارد مباحث علمی تر نیز بشویم. در اینجا لازم است شدت نور تعریف شود.

شدت نور را با I نشان می دهند. که با کاندیلا اندازه گیری می شود . یک کاندیلا هم 60 برابر کوچکتر از شدت نور ساطع شده از یک سانتیمتر مربع سطح جسم سیاه در درجه حرارت 2045 کلوین در جهت عمود بر سطح است. یعنی یک تشعشع کننده سیاه در دمای 2045 کلوین دارای درخشندگی 33 کاندیلا بر متر مربع است.
I=dφ /dw

در روش دیگر با بكارگرفتن چراغهایی كه شدت نور ماكزیمم آنها در زوایای بزرگ نسبت به محور عمود چراغ كه معمولاَ‌ در محور دید رانندگان قرار میگیرد اتفاق نمی افتد، چشم زدگی را كاهش می دهد. این نوع چراغ ها در تقسیم بندی انجمن مهندسان روشنایی آمریكا چراغ با پخش عمودی كوتاه و در نامگذاری برخی كشورها از جمله آلمان و انگلستان به نوع قطع شده معروف است.

جالب است در اینجا یک نمونه فاحش خیرگی را به شما معرفی کنم تااگر مسیرتان در شب به آنجا خورد ببینید مردم ما تا چه حد به اطرافشان بی اعتنا هستند.

میدان نوبنیاد به سمت شمال از خیابان اقدسیه (که بیمارستان چمران درآن واقع است) کارخانه صاایران پروژکتوری بسیار قوی را به سمت جنوب کار گذاشته که ظاهرا برای روشن ساختن دیواره مشرف به پیاده روی شرقی آن مکان است. اما رانندگانی که این خیابان را به سمت شمال می آیند در 200 متری آن محل هیچ عابری قابل رویت برایشان نیست. اما کدام مان چرایی آن را جویا می شویم.آیا شهرداری یا راهنمایی و رانندگی نباید در این امر مسئول و پاسخگو باشند؟

لازم به ذکر است خیرگی تنها از اثرات آلودگی نوری بر انسان نبوده بلکه در مبحث اثرات آلودگی نوری بر حیوانات نیز سعی شده است در همین سایت درباره آن صحبت شود.

منابع:
مهندسی روشنایی / دکتر حسن کلهر

آیین نامه طراحی هندسی معابر شهری1372
IES LIGHTING HANDBOOK, application volum

 




موضوعات مرتبط: آموزش , آلودگی نوری ,
برچسب‌ها: خیرگی , چشم زدگی , آلودگی نوری , Boldness ,
آخرین مطالب